1. Aşırı soğutma/aşırı soğutma derecesi
Aşırı soğutma, doymuş bir sıvı halinde yoğunlaşan soğutucu akışkanın, sıcaklığının basınç altındaki doymuş durumun sıcaklığından daha düşük olacak şekilde daha fazla soğutulmasını ifade eder. Bu işlem, normal yoğunlaşma sıcaklığının ötesinde bir soğutma adımı olarak görülebilir.
Aşırı soğutma, özellikle aşırı soğutmadan sonraki sıvının gerçek sıcaklığı ile aynı basınç altındaki sıvının doyma sıcaklığı arasındaki fark olarak tanımlanan aşırı soğutma derecesinin bir ölçüsüdür. Başka bir deyişle, eğer bir sıvı, teorik olarak mevcut basıncında katılaşmaya başlaması (veya doymuş bir sıvı olarak kalması) gereken sıcaklıktan daha soğuksa, bu ek düşük sıcaklık farkına aşırı soğutma adı verilir.
Aşırı soğutmaya neden ihtiyaç duyulur?
Geliştirilmiş verimlilik: Aşırı soğutma, soğutucu kısılırken (örneğin bir genleşme valfi veya kılcal boru yoluyla) basınçtaki ani bir düşüşün ürettiği flaş gazını (yani sıvının bir kısmı buharlaşarak gaza dönüşür) önemli ölçüde azaltabilir. Bu flaş gazları daha fazla hacim kaplar ancak soğutma kapasitesine etkili bir şekilde katkıda bulunamaz, dolayısıyla soğutma sisteminin verimliliği azalır. Aşırı soğutma, flaş gazının oranını azaltabilir, böylece soğutucu akışkanın birim kütlesi daha fazla soğutma kapasitesi sağlar.
Sistem stabilitesini optimize edin: Aşırı soğutma derecesi kontrol edilerek, soğutma sisteminin çalışması stabilize edilebilir, sıcaklık dalgalanmaları azaltılabilir ve genel güvenilirlik ve kontrol doğruluğu iyileştirilebilir.
Aşırı soğutmanın anlamı
Soğutma verimliliğini artırın: Gereksiz faz değişimi kayıplarını azaltarak sistem aynı soğutma etkisini daha düşük enerji tüketimiyle elde edebilir.
Ekipman ömrünü uzatın: Sıvı darbesi nedeniyle kompresörün hasar görmesini önleyin, bakım sıklığını azaltın ve tüm sistemin servis ömrünü uzatın.
Geliştirilmiş sistem tepki hızı: Kararlı aşırı soğutma, özellikle hızlı soğutmanın gerekli olduğu durumlarda sistemin yük değişikliklerine hızlı yanıt vermesine yardımcı olur.
Enerji tasarrufu ve emisyon azaltımı: Aynı soğutma ihtiyaçlarını karşılarken, modern enerji tasarrufu ve çevre koruma gerekliliklerine uyarak enerji tüketimini azaltın.
2. Aşırı ısınma/aşırı ısınma derecesi
Aşırı ısınma, belirli basınç koşullarında soğutucu buharın sıcaklığının, o basınç altındaki doymuş buharın sıcaklığını aşması anlamına gelir. Bu sırada soğutucu akışkan buharına aşırı ısıtılmış buhar denir ve aşırı ısınma, soğutma sistemindeki kompresörün egzoz aşamasında yaygındır.
Aşırı ısınma derecesi, özellikle aynı basınçta aşırı ısıtılmış buharın sıcaklığı ile doymuş buharın sıcaklığı arasındaki fark olarak tanımlanan, aşırı ısınma derecesinin bir ölçüsüdür. Yani kızgınlık derecesi, kızgın buharın gerçek sıcaklığı doyma sıcaklığından yüksek olan kısmının sıcaklık değeridir.
Aşırı ısınmaya neden ihtiyaç duyulur?
Sıvı darbesinden kaçının: Soğutma sisteminde uygun miktarda aşırı ısınma, kompresöre emilen buharın kuru olmasını sağlayarak ıslak buharın veya sıvı soğutucu akışkanın kompresöre girmesini önleyerek sıvı darbesini önleyebilir. Sıvı birikmesi kompresörün zarar görmesine neden olabilir, sistem verimliliğini azaltabilir ve hatta ekipmana zarar verebilir.
Düzenleme kontrolü: Genleşme valfleri kullanılan soğutma sistemlerinde aşırı ısınma, termal genleşme valfinin açılmasını düzenlemek için önemli bir geri bildirim sinyali olarak kullanılır. Kızgınlık derecesinin kontrol edilmesiyle soğutucu akışı daha doğru bir şekilde ayarlanabilir, böylece evaporatörün soğutma etkisi kontrol edilir ve sistemin kararlı çalışması sağlanır.
Sistem verimliliğini artırın: Uygun aşırı ısınma, soğutucu akışkanın evaporatörün sonunda tamamen buharlaşmadığı ve kompresöre emildiği durumun azaltılmasına yardımcı olabilir. Bu, soğutucu akışkanın birim kütlesi başına soğutma kapasitesini artırabilir, böylece sistemin genel soğutma verimliliğini artırabilir.
Aşırı ısınmanın anlamı
Kompresör güvenliğini sağlayın: Aşırı ısınma, sıvı birikmesini önleyerek kompresörü hasardan korur ve ekipmanın ömrünü uzatır.
Sistem stabilitesini artırın: Hassas kontrol sayesinde aşırı ısınma, soğutma etkisinin sürekliliğini ve tutarlılığını sağlayarak sistem çalışmasının stabilitesini ve güvenilirliğini korumaya yardımcı olur.
Enerji verimliliğini optimize edin: Aşırı ısınmanın makul kontrolü, gereksiz enerji israfını önleyebilir ve soğutma etkisini sağlarken sistemin enerji verimliliği oranını iyileştirebilir.
Kolay teşhis ve bakım: Aşırı ısınmanın izlenmesi, soğutma sisteminin normal şekilde çalışıp çalışmadığını belirlemek için de önemli bir parametredir. Anormal aşırı ısınma, sistem arızasının bir göstergesi olabilir ve bu da sorunların zamanında tespit edilmesine ve bakım yapılmasına yardımcı olur.
